VIEPortal.org
Đang tải dữ liệu...

Trang chủGiới thiệuTin tứcPhòng chống dopingTư vấnĐào tạo và KHCNThư viện sốLiên hệE-mail
 
 
 
Kiến thức về Doping
 

Sử dụng doping - lợi bất cập hại

Su dung doping loi bat cap hai

Sử dụng doping có thể giúp một vận động viên tăng sức mạnh cơ bắp tạm thời, đưa đến thành tích cao trong thi đấu, nhưng đằng sau những vinh quang đó có thể là sự tổn hại to lớn về sức khỏe, thậm chí là tính mạng.

Doping là việc sử dụng các chất hoặc các phương pháp bị cấm nhằm tăng cường thành tích thể thao một cách giả tạo và bất hợp pháp. Hiện nay, có khoảng 190 chất bị cấm nằm trong danh mục doping, nhưng danh sách này sẽ không dừng lại, vì việc sử dụng doping luôn đi trước việc phát hiện ra chúng.

Các chất doping bao gồm chất kích thích, thuốc giảm đau gây nghiện, thuốc tăng đồng hóa, thuốc lợi tiểu, các hormone peptide và đồng đẳng. Ngoài ra, một số chất kích thích quen thuộc như rượu, bia, thuốc gây tê tại chỗ… cũng bị liệt vào danh sách các chất doping.

Một số chất doping:

  • Chất kích thích: amineptin, amiphenazole, amphetamines, bromantan, caffeine... và các đồng đẳng.
  • Chất giảm đau gây nghiện: morphin, buprenorphine, methadone, pethidine, diamorphine (heroin)... và các đồng đẳng
  • Chất tăng đồng hoá: nandrolone, clostebol, metandienone, stanozolol... và các đồng đẳng.
  • Chất lợi tiểu: bumetanide, acetazolamide, chlortalidone, etarynic acid... và các đồng đẳng.

Các phương pháp doping bao gồm: (1) doping “máu” - truyền máu hoặc các chế phẩm tương tự chứa hồng cầu nhằm làm tăng lượng hồng cầu trong máu vận động viên, ngoài mục đích điều trị; (2) sử dụng ozon; (3) các phương pháp lý hóa - sử dụng các biện pháp nhằm làm sai lệch kết quả xét nghiệm thực đối với mẫu nước tiểu, có thể bằng cách sử dụng các chất ức chế bài tiết thận.

Bên cạnh vấn đề đạo đức và danh dự quốc gia, doping còn đặc biệt ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, thậm chí có thể gây nguy hại đến tính mạng của vận động viên.
  • Khi sử dụng các thuốc tăng đồng hóa mà đại diện là các loại thuốc bắt nguồn từ kích dục tố nam testosterone nhằm làm tăng thể tích và sức mạnh cơ, các vận động viên nữ có xu thế nam hóa như giọng nói trầm lại, nổi mụn, mọc râu, mọc lông và rối loạn kinh nguyệt, còn vận động viên nam có nguy cơ bị teo tinh hoàn, tinh dịch giảm và có thể dẫn đến liệt dương. Ngoài ra, loại doping này còn gây ra tình trạng giữ muối (Na+), có thể dẫn đến suy tim hoặc suy thận. Nếu dùng liệu cao, kích dục tố nam này có thể chuyển thành kích dục tố nữ aestadiol. Mặc dù cơ chế chưa rõ ràng, nhưng một số vận động viên nam dùng liều cao có dấu hiệu ngực to và tăng oestrogen trong máu. Loại dược phẩm này còn có thể gây bệnh gan ứ huyết và ung thư gan.
  • Các nội tiết tố tăng trưởng thường được sử dụng với mục đích làm tăng sức bền cho vận động viên. Tuy nhiên, trên thực tế việc sử dụng nó sẽ làm yếu cơ, to các đầu chi hoặc gây bệnh tiểu đường.
  • Các thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương như amphetamin có vẻ giúp vận động viên tăng sức. Nhưng các nghiên cứu cho thấy, khi vận động viên dùng nhiều, không những chúng không làm tăng lực và sức bền cho cơ, mà còn gây ra hội chứng run rẩy, thiếu tự tin, mất ngủ, dẫn đến suy nhược thần kinh.
  • Phương pháp doping "máu" làm tăng lượng hồng cầu, từ đó tăng khả năng cung cấp ôxi cho các tế bào, giúp cơ hoạt động mạnh mẽ và bền bỉ hơn. Tuy nhiên, những vận động viên áp dụng phương pháp này có thể bị tán huyết, sốt, nổi mẩn ngứa, suyễn nặng, nhiễm khuẩn gan, hoặc nhiễm HIV. Thêm vào đó, nếu truyền vào cơ thể một lượng hồng cầu quá lớn, có thể dẫn đến nghẽn mạch máu, gây ảnh hưởng cục bộ, hoặc thậm chí tử vong.

Mặc dù sử dụng doping có nguy cơ gây hại cao cho sức khoẻ, song hiện tượng này vẫn rất phổ biến trên thế giới, do các vận động viên phải chịu sức ép thành tích quá lớn. Trong một cuộc điều tra ở Pháp, 80% số vận động viên được hỏi cho biết họ sẵn sàng sử dụng doping nếu việc này chắc chắn dẫn họ đến ngôi vị quán quân trong các giải đấu châu Âu.

Ở Việt Nam, cho tới nay người ta chưa phát hiện một trường hợp nào sử dụng doping. Tuy nhiên, việc giáo dục cho các vận động viên biết về các tác hại của nó, kể cả về mặt đạo đức, danh dự, và sức khoẻ là hết sức cần thiết và luôn phải được coi trọng. Đặc biệt, để chuẩn bị cho SEA Games 22, Trung tâm Y học thể thao đã liên tục phối hợp tổ chức các lớp tập huấn về doping và xét nghiệm doping. Lớp huấn luyện tiếp theo sẽ được khai giảng vào đầu tháng 7 ở TP HCM.

PGS Lê Quý Phượng -
(Phó viện trưởng Viện khoa học thể dục thể thao)

Số lượt đọc:  2526  -  Cập nhật lần cuối:  12/08/2013 11:23:15 AM
 
 
 
 
 
free webpage counters